PRP (Trombositten Zengin Plazma) Nedir? Nişantaşı'nda Yüz, Saç ve Eklem Uygulamaları

Yazar: Uzm. Dr. A. Ozan Gökuç — Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı

PRP (trombositten zengin plazma), kişinin kendi kanından santrifüjle ayrıştırılan, trombosit yoğunluğu artırılmış plazmadır. Yüzde cilt dokusunu ve ince çizgileri, saçlı deride erkek ve kadın tipi dökülmede saç yoğunluğunu desteklemek, dizde kireçlenmeye bağlı ağrıyı azaltmak amacıyla uygulanır. Kanıt düzeyi alana göre değişir: yüz ve saçta beklenen etki sınırlı, kanıt kalitesi düşüktür; eklemde sonuçlar çelişkilidir.

Halk arasında “PRP tedavisi” ya da “PRP iğnesi” olarak da anılan uygulamada yüz, saçlı deride dökülme ve eklem ağrısı için kanıtın özeti:

PRP nedir, nasıl hazırlanır?

PRP, asıl görevi kanamayı durdurmak olan trombositlerin kandakinden daha yoğun bulunduğu plazmadır; koldan alınan kanın pıhtılaşmayı önleyici solüsyon içeren özel tüplerde santrifüj edilmesiyle hazırlanır. Santrifüj kanı katmanlara ayırır; trombositlerin yoğunlaştığı plazma bölümü ayrılarak enjektöre alınır. Trombositler aktive olduklarında büyüme faktörleri salgılar. PRP’nin etkisinin bu faktörler aracılığıyla ortaya çıktığı düşünülmektedir: ciltte kolajen üreten hücrelerin, saçlı deride kıl kökü hücrelerinin uyarılması, eklemde ise iltihabi sürecin etkilenmesi öne sürülen mekanizmalardır ve insanlarda tam olarak aydınlatılmamıştır.

PRP’nin tek bir standart hazırlama yöntemi yoktur; hazırlama ve uygulama biçimleri çalışmalar arasında farklıdır (Maisel-Campbell ve ark., 2020).

PRP yüze nasıl uygulanır, cilde faydaları nelerdir?

Yüzde PRP, cilt dokusunu ve ince çizgileri desteklemek amacıyla uygulanır; hacim vermez ve sarkmış dokuyu yukarı taşımaz. Plazma ince bir iğneyle, cildin yüzeye yakın katmanına çok sayıda noktadan verilir.

Yaşlanan ciltte PRP’yi inceleyen 24 çalışmalık sistematik derlemede (8’i randomize kontrollü; PRP uygulanan 480 kişi) cilt görünümü, dokusu ve çizgilerde en az geçici, ılımlı bir iyileşme gözlenmiş; iyileşme çoğunlukla %50’nin altında kalmıştır. En ikna edici kanıt cilt dokusu içindir; göz çevresindeki ince çizgiler ve renk koyuluğu (pigmentasyon) için de olası yarar bildirilmiş, fraksiyonel lazer sonrasında destek olarak kullanılan PRP, cildin lazer sonrası toparlanmasını (yara iyileşmesini) hızlandırmıştır. Etkinin ne kadar sürdüğü bilinmemektedir (Maisel-Campbell ve ark., 2020). Yüz gençleştirmede PRP’yi inceleyen 13 sistematik derlemeyi değerlendiren daha yeni bir çalışmaya göre, bu derlemelerin dayandığı 28 çalışmanın 18’i kontrol grubu içermemektedir. Mevcut kanıt, PRP’nin tek başına ya da başka uygulamalarla birlikte yüz gençleştirmedeki yeri hakkında net bir sonuca varmak için yetersizdir (Cruciani ve ark., 2024).

Her cilt şikâyeti PRP ile ele alınmak zorunda değildir; bazen şikâyetin kaynağı başka bir yerdedir. Mimik kaynaklı çizgiler, göz altındaki çukurluk (göz altı ışık dolgusu) ve yüzdeki sarkma ile hacim kaybına yönelik yöntemler ayrı bir değerlendirme gerektirir. Amaç PRP’yi her şikâyete uygulamak değil; kanıtın desteklediği yerde, gerçekçi bir beklentiyle planlamaktır.

PRP saç tedavisi nasıl uygulanır, saç dökülmesinde işe yarar mı?

Saçlı deride PRP, en çok erkek ve kadın tipi saç dökülmesinde (androjenetik alopesi) incelen bölgelere ince bir iğneyle, çok sayıda noktadan uygulanır. Saç dökülmesinde ilk soru PRP mi yoksa başka bir yöntem mi olmamalı; önce dökülmenin nedeni bulunmalıdır. PRP, androjenetik alopesinin altında yatan süreci ortadan kaldırmaz; amaç var olan saçın yoğunluğunu desteklemektir.

27 kontrollü çalışmayı (1.117 kişi) inceleyen sistematik derleme ve meta-analizde, serum fizyolojikle karşılaştırılan ve verisi birleştirilebilen çalışmalarda (308 analiz birimi; çoğu erkek ve kadın tipi dökülme) PRP, 3–6 aylık izlemde saç yoğunluğunu santimetrekarede ortalama 25,6 saç artırmıştır; ancak güven aralığı geniştir (2,62–48,57) ve kanıt kalitesi düşük bulunmuştur. Saç sayısındaki fark ise istatistiksel olarak anlamlı değildir. Ciddi yan etki bildirilmemiştir; bölgesel saç dökülmesinde (alopesi areata) PRP’nin steroid enjeksiyonuna göre etkisi belirsizdir (Cruciani ve ark., 2023).

Diz ve eklem ağrısında PRP işe yarar mı?

Eklem ağrısında PRP en çok diz kireçlenmesinde (osteoartrit) araştırılmıştır ve sonuçlar tartışmalıdır. 18 randomize kontrollü çalışmayı (1.995 hasta) birleştiren meta-analizde PRP, plaseboya göre ağrı ve işlev skorlarında daha fazla iyileşme göstermiş; ağrıdaki iyileşme 3. ve 6. aylarda klinik olarak anlamlı eşiği aşmıştır (Bensa ve ark., 2025). Buna karşılık, 50 yaş ve üzeri, hafif-orta diz kireçlenmesi olan 288 kişinin katıldığı, katılımcı, uygulayıcı ve değerlendiricinin kör olduğu randomize RESTORE çalışmasında, haftada bir üç kez uygulanan lökositten fakir PRP ile serum fizyolojik arasında 12. ayda ağrı ve MR ile ölçülen kıkırdak hacmi açısından anlamlı fark bulunmamıştır (Bennell ve ark., 2021). Amerikan Romatoloji Koleji (ACR) kılavuzu, preparatlar ve teknikler arasında standart olmaması nedeniyle diz ve kalça kireçlenmesinde PRP’yi güçlü biçimde önermemektedir (Kolasinski ve ark., 2020).

Bu nedenle PRP, kireçlenmiş kıkırdağı yenileyen bir uygulama değil; egzersiz ve kilo yönetimi gibi temel yaklaşımların yanında, seçilmiş kişilerde ağrıyı azaltmaya yönelik bir seçenektir. Önce ağrının kaynağı belirlenir; diz ağrısının sık nedenleri ve ameliyatsız ağrı yönetimi seçenekleri ayrı sayfalardadır.

PRP kimlere uygulanmaz?

PRP kişinin kendi kanından hazırlansa da herkese uygun değildir; aşağıdaki durumlarda uygulanmaz ya da ertelenir:

• Trombosit düşüklüğü, trombosit işlev bozukluğu veya pıhtılaşma bozukluğu gibi kan hastalıkları
• Belirgin kansızlık (anemi)
• Kan sulandırıcı ilaç kullanımı (ayrıca değerlendirilir; ilaç kendiliğinden bırakılmaz)
• Son haftalarda ağızdan veya iğneyle kortikosteroid kullanımı ya da uygulama bölgesine yakın zamanda yapılmış steroid enjeksiyonu (uygulama ertelenebilir)
• Uygulama bölgesinde enfeksiyon, uçuk veya açık yara; ateşli ya da yaygın enfeksiyon
• Aktif kanser ya da süren kanser tedavisi (ilgili hekimle birlikte değerlendirilir)
• Gebelik ve emzirme dönemi
• Eklemde nedeni belirlenmemiş şişlik, kızarıklık veya ateş
• Nedeni araştırılmamış saç dökülmesi
• PRP’nin karşılamadığı beklentiler (sarkmanın giderilmesi, hacim kazanılması, dökülen saçın tamamen geri gelmesi)

PRP nasıl yapılır? Uygulama günü adım adım

PRP, muayenedeki planlamanın ardından aynı gün alınan kanla hazırlanır:

1. Kan alma ve hazırlama: Koldan, uygulama alanına göre değişen miktarda kan alınır (yüz için yaklaşık 20 ml); kan santrifüj edilir, plazma steril koşullarda enjektöre alınır.
2. Konfor ve temizlik: Cilt antiseptik solüsyonla temizlenir; yüzde ve saçlı deride anestezik krem veya lokal anestezi uygulanabilir.
3. Enjeksiyon: Tüm yüz ve boyun için ortalama 5 ml PRP kullanılır; yüzde oluşan küçük kabarcıklar genellikle yarım saat içinde dağılır. Eklemde cilt steril olarak hazırlanır ve plazma eklem boşluğuna tek enjeksiyonla verilir.

PRP kaç seans yapılır, kaç günde etkisini gösterir?

PRP’de seans sayısı uygulama alanına ve kişinin yanıtına göre planlanır; tek seans çoğunlukla yeterli görülmez. Yüzde klinik protokol iki hafta arayla 3–4 uygulamadır. Saçlı derideki çalışmaların seans takvimleri birbirinden farklıdır (Cruciani ve ark., 2023).

Etki haftalar içinde ve seanslar ilerledikçe değerlendirilir; ilk günlerdeki hafif şişlik etkinin kendisi değildir. Yüzde etkinin süresi bilinmediğinden tekrar kararı takvime değil, kontrolde görülen yanıta dayanır. Sonuç ve süre kişiden kişiye değişir.

PRP sonrası nelere dikkat edilmeli?

PRP sonrasında enjeksiyon yerleri temiz tutulur ve bölge ilk günlerde zorlanmaz.

Uygulama günü: Uygulama alanına gereksiz yere dokunulmaz; makyaj ve saç ürünleri hekimin önerdiği süre boyunca kullanılmaz.

İlk hafta: Sauna, hamam ve yoğun egzersizden kısa bir süre kaçınılır. Aspirin ve bazı ağrı kesicilerin (NSAİİ) kullanımı hekimle konuşulur. Eklemde zorlayıcı aktivitelere kısa bir ara verilebilir.

Kontrol: Seri tamamlandığında ya da hekimin belirlediği zamanda kontrol görüşmesi yapılır.

PRP’nin yan etkileri nelerdir, hangi belirtilerde hekime başvurulmalı?

PRP’nin kişinin kendi kanından hazırlanması, işlemin hiçbir risk taşımadığı anlamına gelmez; yan etkilerin çoğu hafif ve geçicidir, ancak nadir ve ciddi komplikasyonlar da bildirilmiştir.

• Sık ve geçici: Enjeksiyon yerinde batma, ağrı, kızarıklık, şişlik ve küçük morluklar; morluklar genellikle bir hafta içinde geçer. Kan alınırken baş dönmesi olabilir.
• Eklemde: 24 randomize çalışmalık (2.751 hasta) meta-analizde komplikasyonlar PRP grubunda karşılaştırma gruplarından daha sık görülmüştür (%18,66’ya karşı %9,14); sıklık hyaluronik asit ve kortikosteroide benzer, plasebodan yüksektir. Bir hastadaki şiddetli ağrı dışında tümü hafif-orta ve kendiliğinden geçen türdedir (Fucaloro ve ark., 2025).
• Enfeksiyon (nadir): Steril, tek kullanımlık malzeme enfeksiyon olasılığını azaltır ama sıfırlamaz; eklem içi enfeksiyon ciddi bir tablodur.
• Yüzde damar tıkanıklığı (nadir, ciddi): Yüze PRP enjeksiyonu sonrasında göz atardamarının tıkanmasına bağlı geri dönüşsüz görme kaybı gelişen dört hasta bildirilmiştir; enjeksiyonlar üç hastada kaş arasına, birinde nazolabial bölgeye yapılmıştır (Karam ve ark., 2020). Bu bölgelerde yüzeysel ve küçük miktarlarla çalışılır.

Beklemeden hekime başvurulması gereken belirtiler: yüzde artan şiddetli ağrı, ciltte solukluk ya da ağ şeklinde morumsu renk değişimi; eklemde sonraki günlerde artan ağrı, şişlik, kızarıklık veya ateş. Görmede bulanıklık ya da kayıp, göz ağrısı, ani şiddetli baş ağrısı, konuşma bozukluğu veya güçsüzlükte 112 aranmalıdır.

Nişantaşı’nda PRP için muayene ve uygulama süreci

PRP’de muayene, uygulamadan önce gelen bir karar adımıdır; aynı yöntem yüz, saç ve eklem için farklı beklentilerle kullanılır. Görüşme, Osmanbey (M2) metro istasyonuna kuş uçuşu yaklaşık 100 metre uzaklıktaki binada bulunan muayenehanede yapılır: Lotus Nişantaşı A Blok, Kat 6, Daire 124 · Halaskargazi Mah., Halaskargazi Cd. No: 38-66 · 34371 Şişli / İstanbul.

İlk görüşmede PRP’nin hangi amaçla düşünüldüğü netleştirilir. Kullanılan ilaçlar (özellikle aspirin, kan sulandırıcılar ve ağrı kesiciler), bilinen kan hastalıkları, son dönemdeki enfeksiyonlar ve daha önce kan alınırken bayılma olup olmadığı sorulur. Saç için yapılmış kan tetkikleri, diz için varsa röntgen ya da MR raporları görüşmeye getirilebilir.

PRP için kan uygulama günü alınıp işlendiğinden, plazmanın ilk görüşmede hazırlanıp hazırlanmayacağını ya da ayrı bir seansa bırakılacağını hekim bu değerlendirmenin sonunda belirler; eklemde önce ağrının kaynağı netleştirilir. Seans takvimi ve kontrol görüşmesi birlikte planlanır. Yol tarifi için muayenehane adresi ve ulaşım sayfasına bakılabilir.

İlgili sayfalar

Kolajen yapımını hedefleyen diğer uygulamalar: CaHA ile sıvı yüz germe ve PLLA (poli-L-laktik asit).

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerine geçmez. İletişim: 0533 599 44 10

Sık Sorulan Sorular

PRP kaç günde etkisini gösterir?

PRP’nin etkisi uygulama günü değerlendirilmez; değişim haftalar içinde ve seanslar ilerledikçe kademeli olarak izlenir. İlk günlerde görülen hafif şişlik ve kızarıklık PRP’nin etkisi değildir ve genellikle birkaç gün içinde azalır. Saçlı derideki çalışmalarda saç yoğunluğundaki artış 3–6 aylık izlemde ölçülmüştür (Cruciani ve ark., 2023). Değişimin hızı ve derecesi kişiden kişiye değişir.

PRP kaç seans ve kaç günde bir yapılır?

Tek bir PRP seansı çoğu zaman yeterli sayılmaz; kaç seans yapılacağı ve seanslar arasında ne kadar bekleneceği bölgeye ve alınan yanıta bağlıdır. Yüz için seriler genellikle 3–4 seanstan oluşur ve seanslar arasında yaklaşık iki hafta bırakılır. Dizdeki büyük bir randomize çalışmada enjeksiyonlar birer hafta arayla üç kez yapılmıştır (Bennell ve ark., 2021); saçlı derideki çalışmaların takvimleri ise birbirinden farklıdır. Kişiye özel takvim muayenede çıkarılır.

PRP faydalı mı?

PRP’nin yararı kullanım alanına göre değişir. Yüzde 24 çalışmalık sistematik derlemede cilt dokusunda ılımlı ve en az geçici bir iyileşme gözlenmiştir (Maisel-Campbell ve ark., 2020); daha yeni bir derleme bu kanıtın net bir sonuç için yetersiz olduğunu belirtir (Cruciani ve ark., 2024). Saç dökülmesinde saç yoğunluğunda artış bildirilmiş, ancak kanıt kalitesi düşük bulunmuştur (Cruciani ve ark., 2023). Diz kireçlenmesinde çalışmaların sonuçları çelişkilidir ve ACR kılavuzu PRP’yi güçlü biçimde önermemektedir (Kolasinski ve ark., 2020). Beklentinin gerçekçi olup olmadığı muayenede konuşulur.

PRP saç dökülmesini durdurur mu?

PRP, erkek ve kadın tipi saç dökülmesinin altında yatan süreci ortadan kaldırmaz; amaç var olan saçın yoğunluğunu desteklemektir. Kontrollü çalışmaları birleştiren meta-analizde PRP, serum fizyolojiğe göre saç yoğunluğunu artırmış, ancak kanıt kalitesi düşük bulunmuştur (Cruciani ve ark., 2023). Dökülmenin nedeni araştırılmadan PRP planlanmaz; demir veya tiroid bozukluğu gibi nedenler farklı bir yaklaşım gerektirir.

PRP acı verir mi?

PRP uygulamasında hissedilen rahatsızlık bölgeye ve kişinin ağrı eşiğine göre değişir. Yüzde ve saçlı deride işlem öncesinde anestezik krem veya lokal anestezi uygulanabilir; buna rağmen batma, baskı ve kısa süreli hassasiyet hissedilebilir. Eklem içi uygulamadan sonraki birkaç gün eklemde ağrı ve dolgunluk hissi olabilir. İşlem konforu uygulama öncesinde birlikte planlanır.

PRP kiti nedir?

PRP kiti, kanın alındığı ve santrifüj edildiği, pıhtılaşmayı önleyici solüsyon içeren özel tüp sistemidir. Farklı kitler farklı trombosit yoğunluğunda plazma elde eder ve tek bir standart yoktur; diz kireçlenmesindeki çalışmalarda trombosit yoğunluğunun sonucu etkilediği bildirilmiştir (Bensa ve ark., 2025). Uygulamada kullanılan kitin tıbbi cihaz kaydı hasta kaydına işlenir.

Kan sulandırıcı veya ağrı kesici kullananlara PRP yapılır mı?

PRP’nin etkisi trombositlere dayandığı için trombosit işlevini ya da pıhtılaşmayı etkileyen ilaçlar muayenede ayrıca değerlendirilir. Aspirin ve bazı ağrı kesicilerin (NSAİİ) uygulama öncesinde ve sonrasında kullanımı hekimle konuşulur. Kalp veya damar hastalığı nedeniyle kullanılan kan sulandırıcılar kişi tarafından kendiliğinden bırakılmaz; gerekirse ilacı düzenleyen hekimle birlikte karar verilir.

PRP sonrası ne zaman duş alınır, makyaj yapılır?

Yüzde ve saçlı deride PRP’den sonra enjeksiyon yerlerinin ilk saatlerde temiz ve kuru tutulması önerilir. Duş, saç yıkama ve makyaj için beklenecek süre uygulama bölgesine göre hekim tarafından belirtilir. İlk günlerde sauna, hamam ve yoğun egzersiz gibi yüksek ısı ve zorlanmadan kaçınılır; kızarıklık, şişlik ve küçük morluklar genellikle kısa sürede azalır.

Nişantaşı'nda PRP için muayene nasıl planlanır?

Görüşmede önce PRP’nin yüz, saç veya eklem için mi düşünüldüğü netleştirilir; kullanılan ilaçlar, kan hastalıkları, son enfeksiyonlar ve kan alınırken bayılma öyküsü sorulur. Plazmanın aynı gün hazırlanıp uygulanmasına ya da ayrı bir seansa bırakılmasına değerlendirmenin sonunda hekim karar verir; seans takvimi birlikte planlanır.

PRP'nin etkisi ne kadar sürer, kalıcı mı?

Yüzde PRP’nin etkisinin ne kadar sürdüğü bilinmemektedir; sistematik derlemede gözlenen iyileşme en az geçici ve ılımlıdır (Maisel-Campbell ve ark., 2020). Bu yüzden yeni bir seansın gerekip gerekmediği, kontrolde görülen yanıta göre konuşulur. Sonuç ve süre kişiden kişiye değişir.

Kaynaklar

1. Maisel-Campbell AL, Ismail A, Reynolds KA, Poon E, Serrano L, Grushchak S, ve ark. A systematic review of the safety and effectiveness of platelet-rich plasma (PRP) for skin aging. Arch Dermatol Res. 2020. PMID: 31628542
2. Cruciani M, Masiello F, Pati I, Marano G, Pupella S, De Angelis V. Platelet-rich plasma for the treatment of alopecia: a systematic review and meta-analysis. Blood Transfus. 2023. PMID: 34967722
3. Bensa A, Previtali D, Sangiorgio A, Boffa A, Salerno M, Filardo G. PRP Injections for the Treatment of Knee Osteoarthritis: The Improvement Is Clinically Significant and Influenced by Platelet Concentration: A Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. Am J Sports Med. 2025. PMID: 39751394
4. Bennell KL, Paterson KL, Metcalf BR, Duong V, Eyles J, Kasza J, ve ark. Effect of Intra-articular Platelet-Rich Plasma vs Placebo Injection on Pain and Medial Tibial Cartilage Volume in Patients With Knee Osteoarthritis: The RESTORE Randomized Clinical Trial. JAMA. 2021. PMID: 34812863
5. Fucaloro SP, Bragg J, Berhane M, Mulvey M, Krivicich L, Zink T, ve ark. Complications of Platelet-Rich Plasma Injection for Knee Osteoarthritis Are Similar to Those of Corticosteroids and Hyaluronic Acid but Are Significantly Greater Than Those of Placebo Injections: A Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. Arthroscopy. 2025. PMID: 40409439
6. Karam EZ, Gan A, Muci Mendoza R, Martinez E, Perez E. Visual Loss after Platelet-rich Plasma Injection into the Face. Neuroophthalmology. 2020. PMID: 33335344
7. Cruciani M, Masiello F, Pati I, Pupella S, De Angelis V. Platelet rich plasma for facial rejuvenation: an overview of systematic reviews. Blood Transfus. 2024. PMID: 38557322
8. Kolasinski SL, Neogi T, Hochberg MC, Oatis C, Guyatt G, Block J, ve ark. 2019 American College of Rheumatology/Arthritis Foundation Guideline for the Management of Osteoarthritis of the Hand, Hip, and Knee. Arthritis Care Res (Hoboken). 2020. PMID: 31908149