Yazar: Uzm. Dr. A. Ozan Gökuç — Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı
Burun dolgusu, hyaluronik asit (HA) içeren bir dolgunun burun sırtına ve gerektiğinde burun ucuna küçük miktarlarda enjekte edilerek profildeki kemer, çöküklük veya açı farklılıklarının ameliyatsız dengelendiği bir uygulamadır. Burnu küçültmez; hacim ekleyerek profili daha düz gösterebilir. Etkisi geçicidir ve burun, damar yapısı nedeniyle dikkatli planlama gerektiren bir bölgedir.

Burun dolgusu, hyaluronik asit dolguyla burun profilinin kesi yapılmadan şekillendirilmesidir. “Ameliyatsız burun estetiği” denildiğinde çoğunlukla bu uygulama kastedilir; tıbbi literatürde dolguyla yapılan bu yöntem cerrahi olmayan rinoplasti (nonsurgical rhinoplasty) olarak anılır. Dikiş veya genel anestezi gerekmez. Dolgu, burun sırtındaki çukurları ve açı farklarını doldurarak burun çizgisini görsel olarak düzleştirir; burun kemiği ya da kıkırdağı yerinden oynatılmaz, doku çıkarılmaz.
Dolgu bu nedenle cerrahi burun estetiğinin yerine geçen bir işlem değildir; farklı bir ihtiyaca yanıt veren, sınırları belli bir yöntemdir. Burun dışındaki bölgelerde kullanılan cerrahi olmayan yöntemlerin hangi şikâyette ve hangi sınırlarla değerlendirildiği ameliyatsız yüz germe yöntemlerine genel bakış sayfasında karşılaştırılır.
Burun ucunu hacim eklemeden, eriyebilir iplerle desteklemeyi amaçlayan burun ip askı ise dolgudan farklı bir yöntemdir; burun ucunun konumu, burun sırtının yapısı ve cilt kalınlığı hangisinin uygun olduğunu belirler.
Doğru planlanan bir burun dolgusu, burun sırtındaki kemeri kamufle ederek profili daha düz gösterebilir; burnun boyutu ise küçülmez. Profilden bakıldığında dikkat çeken şey çoğu zaman burnun büyüklüğü değil; burun sırtındaki küçük bir kemer ya da burun ucunun açısıdır. 5.000 hastalık bir burun dolgusu serisinde en sık başvuru nedeni burun sırtındaki kemerdi (%44; Harb ve Brewster, 2020).

Amaç burnu büyütmek değil; çökük alanları küçük miktarlarla destekleyerek profildeki kırılmayı yumuşatmaktır. Profil dengesi yalnız burunla ilgili değildir: geride kalan bir çene ucu burnu olduğundan belirgin gösterebilir; bu ilişki muayenede birlikte değerlendirilir ve çene ucunun desteklenmesi çene ucu ve çene hattı dolgusu sayfasında anlatılır. Hedeflenen, yüzle dengelenmiş, kibar bir profildir; sonuç, burnun yapısına ve cilt kalınlığına göre kişiden kişiye değişir.
| Durum | Burun dolgusu | Açıklama |
|---|---|---|
| Burun sırtında hafif–orta kemer | Değerlendirilebilir | Kemerin üst ve alt kısmı desteklenerek çizgi düzleştirilir; kemer yerinde kalır |
| Burun sırtında çöküklük veya düzensizlik | Değerlendirilebilir | Küçük miktarlarla doldurulur |
| Burun ucunun açısında hafif düşüklük | Sınırlı | Destek verilebilir; burun ucu, yan etki oranının en yüksek bulunduğu bölgelerdendir (Rivkin, 2021) |
| Hafif asimetri, yamuk görünüm | Kısmen | Görünüm kamufle edilebilir; kemik veya kıkırdak eğriliği düzelmez |
| Burnu küçültmek, burun kanatlarını daraltmak | Uygun değil | Cerrahi değerlendirme gerekir |
| Nefes darlığı, burun orta bölmesinde (septum) eğrilik | Uygun değil | Kulak burun boğaz değerlendirmesi gerekir |
| Burun ameliyatı sonrası küçük düzensizlik | Dikkatli değerlendirme | Önceki ameliyat, daha yüksek yan etki oranıyla ilişkili bulunmuştur (Rivkin, 2021) |
Burun dolgusunda hyaluronik asit (HA) içeren dolgular kullanılır. Hyaluronik asit, deride doğal olarak bulunan bir molekülün çapraz bağlanmış jel formudur; uygulandığı yerde hacim oluşturur ve zamanla vücut tarafından emilir.
HA dolgunun burun için önemli bir özelliği hiyalüronidaz adlı enzimle eritilebilmesidir: istenmeyen bir şekil ya da damar tıkanıklığı şüphesinde bu enzim kullanılabilir (Murray ve ark., 2021); ancak eritme, damar tıkanıklığına bağlı doku hasarını her zaman geri döndüremez. Hyaluronidaz yalnız hyaluronik asidi eritir; kalsiyum hidroksilapatit gibi başka dolgular ve vücutta emilmeyen dolgu maddeleri bu yolla geri alınamaz. Bu nedenle muayenehanede burunda yalnız hyaluronik asit kullanılır. Kullanılan ürünün ruhsat ve seri bilgisi hasta kaydına işlenir.
Burun dolgusu, burun ve yüz gelişimini tamamlamış, sağlık durumu uygun ve beklentisi yöntemin sınırlarıyla örtüşen erişkinlerde değerlendirilir. Belirli bir üst yaş sınırı yoktur; belirleyici olan yaş değil, burun sırtının yapısı ve cilt kalınlığıdır.
Aşağıdaki durumlarda uygulama yapılmaz veya ertelenir:
Arı ya da eşek arısı sokmasına alerjisi olan kişilerde, olası bir eritme işleminde kullanılacak hiyalüronidaza karşı alerji riski artabilir; bu bilgi muayenede mutlaka paylaşılmalıdır (Murray ve ark., 2021).
Burun ameliyatı geçirmiş kişilere burun dolgusu uygulanabilir; ancak bu grupta yan etki oranı daha yüksek bulunmuştur ve planlama daha dikkatli yapılır. Tek bir hekimin 2.488 işlemini inceleyen çalışmada, önceden cerrahi burun estetiği geçirenlerde yan etki oranı %10,8, geçirmeyenlerde %7,4 bulunmuş (istatistiksel olarak anlamlı fark); araştırmacı bu farkın ameliyatın burun anatomisinde yaptığı değişikliklerle ilişkili olabileceğini belirtmiştir (Rivkin, 2021).

Ameliyatın zamanı ve tekniği, sonrasında burna başka bir uygulama yapılıp yapılmadığı muayenede sorulur; dokuların yeterince iyileşmesi beklenir. Ameliyat sonrası belirgin şekil bozukluğu veya nefes sorunu varsa dolgudan önce cerrahi değerlendirme gerekir.
Burun dolgusu, muayenedeki planlamanın ardından genellikle tek oturumda uygulanır. Adımlar şöyledir:
Burun dolgusu sonrasında hafif şişlik, kızarıklık ve hassasiyet sık görülür; 5.000 hastalık bir seride şişlik ve kızarıklık hastaların yaklaşık yarısında görülmüş ve kendiliğinden geçmiştir (Harb ve Brewster, 2020).
Uygulama günü: Hekimin önerisiyle, bastırmadan ve kısa aralıklarla soğuk uygulama yapılabilir. Burna masaj yapılmaz, burun sıkılmaz; uyurken başın hafif yüksekte tutulması şişliği azaltabilir. Yüze gereksiz yere dokunulmaması ve ellerin temiz tutulması enfeksiyon riskini azaltır.
İlk günler: Yoğun egzersiz kan akımını artırarak şişlik ve morarmayı artırabileceği için ilk günlerde ertelenir; sauna, hamam, solaryum ve yoğun güneş gibi yüksek ısıdan kaçınılması, ağır gözlüklerin burun sırtına baskı yapmaması önerilir. Çoğu kişi aynı gün günlük işlerine dönebilir; morarma olursa birkaç gün içinde azalır.
Kontrol: Ödem çekildikten sonraki kontrolde ek miktar gerekip gerekmediğine birlikte karar verilir. Beklenen şişliğin dışında ağrı, renk değişikliği veya görme değişikliği fark edilirse kontrol günü beklenmeden hekime başvurulmalıdır.
Burun dolgusunun yan etkilerinin çoğu geçicidir; yine de işlem tehlikesiz değildir: görme kaybı gibi ciddi komplikasyonlar nadir olsa da burun, bu açıdan dikkat gerektiren bir bölgedir.
Tek bir hekimin 10 yılda yaptığı 2.488 burun dolgusu işlemini inceleyen çalışmada genel yan etki oranı %7,6 bulunmuş, bunların çoğu sık görülen enjeksiyon yeri reaksiyonları olmuş; iskemi ve nekroz gibi ciddi olaylar 5 işlemde (%0,20) görülmüştür (Rivkin, 2021). 37 yayını (23 kohort çalışması ve 14 olgu sunumu) ve toplam 8.604 hastayı kapsayan bir sistematik derleme ve meta-analizde, kohort çalışmalarındaki genel yan etki oranı %2,52 bulunmuştur. Ciddi olaylar arasında 30 damar tıkanıklığı (%0,35), 7 cilt nekrozu (%0,08) ve 8 görme kaybı (%0,09) bildirimi yer almıştır (DeVictor ve ark., 2021). Olgu sunumlarını da içeren bu oranlar gerçek sıklığın kesin ölçüsü değildir. Çalışmalar arası farklar, yan etki tanımlarının ve veri toplama yöntemlerinin farklılığıyla da ilişkili olabilir.
Burun, dolguya bağlı görme kaybı açısından özellikle dikkat gerektiren bir bölgedir: 2015–2018 arasında yayımlanan 48 görme kaybı olgusunda en sık bildirilen bölge burun bölgesiydi (%56,3); aynı derlemede görme kaybına yol açan dolgu, olguların %81,3’ünde hyaluronik asitti (Beleznay ve ark., 2019). Burun sırtı ve çevresindeki damarlar, gözü besleyen damar ağıyla bağlantılıdır; dolgunun nadiren bir damarın içine girmesi bu bağlantı üzerinden göz damarlarını etkileyebilir (Beleznay ve ark., 2015). Harb ve Brewster (2020), güvenlik için burun anatomisi bilgisinin, eğitimin ve uygun malzeme seçiminin belirleyici olduğunu vurgular.
Burun dolgusu sırasında veya sonraki saatlerde aşağıdaki belirtiler görülürse beklemeden uygulamayı yapan hekime haber verilmelidir. Damar tıkanıklığında zaman önemlidir; hyaluronik asit dolgu, bu durumda hiyalüronidazla eritilebilir (Murray ve ark., 2021). Görme kaybında ise etkinliği tutarlı biçimde gösterilmiş bir tedavi yoktur; 2015–2018 arasında yayımlanan olguların yalnız %20,8’inde görme tamamen düzelmiştir (Beleznay ve ark., 2019). Bu nedenle burunda esas olan önlemedir.
112 aranarak acil servise başvurulması gereken belirtiler: görmede bulanıklık, çift görme, görme kaybı veya göz ağrısı; göz kapağında düşme; ani başlayan şiddetli baş ağrısı, konuşma bozukluğu, yüzde ya da kol ve bacakta güçsüzlük. Dolguya bağlı görme kaybı olgularında en sık belirtiler ani görme kaybı ve ağrıdır (Beleznay ve ark., 2015).
Ateş, artan kızarıklık ve akıntı ise enfeksiyon belirtisi olabilir; bu durum da hekime bildirilmelidir.
Hyaluronik asit içeren burun dolgusu kalıcı değildir; zamanla vücut tarafından emilir. Etkinin ne kadar süreceği ürünün yapısına, uygulanan miktara, cilt yapısına ve kişisel faktörlere göre değiştiğinden tek bir süre vermek yanıltıcı olur.
Burun, mimikle en az hareket eden yüz bölgelerinden biridir; gözlemimize göre doğru dokuya yapılan küçük bir dokunuşun görünümü, dudak gibi hareketli bölgelere kıyasla bazı kişilerde daha uzun korunabilir. Dolgu eridikçe burun, uygulama öncesindeki görünümüne döner; tekrar uygulama gerekip gerekmediği kontrol görüşmelerinde değerlendirilir. İstenirse hyaluronik asit, kendiliğinden erimesi beklenmeden hiyalüronidazla da çözülebilir.
Burun dolgusundan önceki profil muayenesi, Osmanbey (M2) metro istasyonuna kuş uçuşu yaklaşık 100 metre uzaklıktaki muayenehanede yapılır: Lotus Nişantaşı A Blok, Kat 6, Daire 124 · Halaskargazi Mah., Halaskargazi Cd. No: 38-66 · 34371 Şişli / İstanbul.
Muayenede burun sırtının çizgisi, burun ucunun açısı, cilt kalınlığı ve alın–burun–çene ilişkisi profilden ve karşıdan değerlendirilir. Daha önce burun ameliyatı veya burun dolgusu yapıldıysa ameliyatın tarihi ve varsa ameliyat ya da ürün bilgisi bu görüşmede konuşulur. Arı sokması alerjisi, kullanılan ilaçlar ve gebelik durumu da sorulur.
İşlemin aynı gün yapılıp yapılmayacağına bu değerlendirmeden sonra hekim karar verir; beklenti ile yöntemin sağlayabileceği arasında fark varsa işlem ertelenebilir ya da önerilmeyebilir. Uygulama yapıldıysa dolgunun burun sırtında nasıl oturduğuna, ödem çekildikten sonraki profil kontrolünde birlikte bakılır. Bina girişi ve harita için muayenehane adresi ve harita sayfası kullanılabilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerine geçmez. İletişim: 0533 599 44 10
Burun dolgusu için belirleyici olan yaş değil; burun yapısı, cilt kalınlığı, genel sağlık durumu ve beklentidir. Uygulama, burun ve yüz yapısının gelişimini tamamlamış erişkinlerde değerlendirilir; 18 yaşından küçüklere estetik amaçla uygulanmaz. Belirli bir üst yaş sınırı yoktur; ancak ileri yaşta cildin incelmesi ve burun ucunun sarkması planlamayı değiştirir.
Burun dolgusu burnu küçültmez; hacim ekler. Burun sırtındaki kemerin üst ve alt kısmı desteklenip çizgi düzleştiğinde profil daha düz, bazen daha küçük görünebilir; ancak burnun gerçek boyutu azalmaz. Geniş veya iri bir burnun küçültülmesi dolguyla değil, cerrahi değerlendirmeyle ele alınır. Sonuç kişiden kişiye değişir.
Burun dolgusu, burun sırtındaki hafif asimetrileri ve bir taraftaki çöküklüğü kamufle edebilir; bu nedenle yamuk görünen bazı burunlarda görünümü dengeleyebilir. Kemik ya da kıkırdak eğriliğini düzeltmez ve burun tıkanıklığı gibi nefes sorunlarına etki etmez. Nefes almada zorluk varsa önce kulak burun boğaz değerlendirmesi gerekir.
Burun dolgusunda kullanılan hyaluronik asit vücutta zamanla yıkılarak emilir; bu nedenle etki geçicidir ve burun zamanla uygulama öncesindeki görünümüne döner. Erime hızı ürüne, uygulanan miktara ve kişiye göre değiştiği için tekrar uygulamanın zamanı, kontrol görüşmesinde dolgunun ne kadarının korunduğuna bakılarak belirlenir. İstenirse dolgu, kendiliğinden erimesi beklenmeden hiyalüronidazla çözülebilir.
Burun dolgusuna bağlı görme kaybı çok nadir ama ciddi bir komplikasyondur. 37 yayını ve 8.604 hastayı kapsayan bir sistematik derlemede 8 görme kaybı bildirimi (%0,09) yer almıştır; olgu sunumlarını da içerdiği için bu kesin bir sıklık değildir (DeVictor ve ark., 2021). Risk, dolgunun göze giden damar ağıyla bağlantılı bir damara girmesiyle ilgilidir. Görme kaybı tedaviyle her zaman düzelmediğinden görmedeki her değişiklik acil durumdur (Beleznay ve ark., 2019).
Burun dolgusu öncesinde uygulama bölgesine anestezik krem sürülür; işlem sırasında hafif batma, baskı veya gerginlik hissi olabilir. Hissedilen rahatsızlık kişinin ağrı eşiğine ve uygulanan bölgeye göre değişir; burun ucu, burun sırtına göre daha hassas olabilir. İşlem sırasında ani ve şiddetli ağrı beklenen bir his değildir ve hekime gecikmeden söylenmelidir.
Burun sırtına dolgu uygulandıysa, ağır gözlüklerin burun sırtına baskı yapması ilk günlerde önerilmez. Bu dönemde hafif çerçeveli bir gözlük tercih edilebilir veya gözlüğün uygulama yapılan noktaya oturmaması sağlanır. Gözlük ya da lens kullanımına ilişkin ayrıntı, uygulamanın yapıldığı bölgeye göre hekim tarafından söylenir.
Hyaluronik asit içeren burun dolgusu, hiyalüronidaz adlı bir enzimle eritilebilir. Bu enzim damar tıkanıklığı şüphesinde acil amaçla, istenmeyen şekil veya asimetride ise planlı olarak kullanılabilir (Murray ve ark., 2021). Hyaluronidaz da bir ilaçtır ve alerjik reaksiyon yapabilir; arı veya eşek arısı sokmasına alerjisi olanlarda bu risk artabileceği için bu bilgi muayenede paylaşılmalıdır.
Çoğu kişi burun dolgusundan sonra aynı gün günlük işlerine dönebilir. Hafif şişlik ve kızarıklık sık görülür ve genellikle kendiliğinden geçer; 5.000 hastalık bir seride bu yakınmalar hastaların yaklaşık yarısında görülmüştür (Harb ve Brewster, 2020). Morarma olursa kapanması birkaç gün sürebilir; ilk günlerde yoğun egzersiz, sauna ve hamamdan kaçınılması önerilir.