Alfa Lipoik Asit Nedir? Nişantaşı'nda IV Alfa Lipoik Asit Serumu Hakkında Bilgi

Yazar: Uzm. Dr. A. Ozan Gökuç — Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı

Alfa lipoik asit (ALA), vücutta doğal olarak üretilen, hem suda hem yağda çözünebilen antioksidan bir bileşiktir; bazı besinlerde de bulunur. Damar yoluyla (IV) uygulanmasına dair klinik çalışmalar ağırlıklı olarak diyabetik nöropati alanındadır ve bu alanda da kanıt sınırlıdır. IV uygulama nöropatinin tanı ve tedavisinin yerine geçmez; uygunluk hekim muayenesinde değerlendirilir.

Alfa lipoik asit serumuna dair kısa özet:

Alfa lipoik asit nedir?

Alfa lipoik asit (tiyoktik asit), vücutta doğal olarak üretilen bir bileşiktir. Hem suda hem yağda çözünebildiği için hücrelerin farklı ortamlarında yer alabilir.

Organizma için önemli olmasına karşın artık vitamin olarak sınıflandırılmaz. Vücutta birden fazla metabolik formu ve birbirinin ayna görüntüsü olan iki formu (R ve S enantiyomerleri) bulunur; bu formların etkileri ile maddenin emilim, dağılım ve atılım özellikleri bir derlemede ayrıntılı olarak incelenmiştir (Theodosis-Nobelos ve ark., 2021).

Alfa lipoik asit bazı besinlerde de doğal olarak bulunur:

• Kırmızı et ve sakatat,
• Ispanak ve brokoli gibi bazı sebzeler.

Diyetle alınan miktarlar, klinik çalışmalarda takviye ya da damar yoluyla kullanılan dozlarla karşılaştırılabilir değildir.

Alfa lipoik asit ne işe yarar, hangi alanlarda araştırılmıştır?

Alfa lipoik asidin en yoğun araştırıldığı klinik alan, diyabete bağlı periferik nöropatidir. Bu durum, yüksek kan şekerinin zamanla özellikle ayaklardaki sinirleri etkilemesiyle ortaya çıkar ve yanma, batma, karıncalanma ya da uyuşmayla seyredebilir. Bu alanda randomize kontrollü çalışmalar ve meta-analizler bulunur; bulgular ve sınırlılıkları aşağıdaki kanıt bölümünde özetlenmiştir.

Nöropati dışındaki ağrılı durumlara ait az sayıda çalışma da vardır; ancak ağrıda alfa lipoik asidi inceleyen bir sistematik derlemede meta-analiz yalnız diyabetik polinöropati çalışmalarıyla yapılmış, diğer ağrılı durumlara ait çalışmalar birleştirilmiş analize girmemiştir (Cassanego ve ark., 2022). Bu nedenle nöropati dışındaki ağrı durumlarında kanıt sınırlıdır.

Aşağıdaki popüler kullanım amaçları için ise yeterli klinik kanıt bulunmamaktadır:

• Kilo verme veya yağ yakımı,
• Cilt gençleştirme ve yaşlanma karşıtı etki,
• “Detoks” veya toksin atılımı,
• Bağışıklık güçlendirme.

Bu sayfanın dayandığı klinik çalışmalar bu amaçları değerlendirmemiştir; IV uygulama bu amaçlarla önerilmez.

Damar yoluyla (IV) alfa lipoik asit serumu nedir, nasıl uygulanır?

IV uygulamada alfa lipoik asit, serum içinde damar yoluyla yavaş infüzyonla verilir; mide-bağırsak sisteminden geçmeden kana ulaşır. Muayene ve yazılı onamın ardından uygulama genel olarak şu adımlarla ilerler:

1. Damar yolu: Koldaki bir toplardamara ince bir kanül yerleştirilir.
2. Yavaş infüzyon: Alfa lipoik asit, serum içinde hekimin belirlediği hızda verilir.
3. Gözlem: Uygulama boyunca ve sonrasında kişi gözlenir; diyabet ilacı veya insülin kullananlarda gerekirse kan şekeri ölçülür.

Doz, infüzyon süresi, seans sayısı ve aralığı kişiye göre muayenede belirlenir. Araştırmalarda kullanılan protokoller kanıt bölümünde özetlenmiştir; bu protokoller rutin serum uygulamalarıyla doğrudan karşılaştırılamaz.

Alfa lipoik asit serumu ile oral takviye arasındaki fark nedir?

Alfa lipoik asit ağızdan alındığında önce mide-bağırsak sisteminden emilir; kana geçen miktar kişiden kişiye ve alım koşullarına göre değişebilir. IV uygulamada ise bağırsak emilim basamağı atlanır.

Bu fark, bir yolun herkes için daha uygun olduğu anlamına gelmez. Diyabetik nöropati çalışmalarında iki yol farklı ölçütlerde öne çıkmıştır (Shen ve ark., 2026); ayrıntılar aşağıdaki kanıt bölümündedir. Hangi yolun uygun olduğu; kişinin tanısı, eşlik eden hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve beklentisine göre hekim tarafından değerlendirilir.

Ağızdan kullanılan ürünler takviye olarak da satılır. Takviye kullanımı da kan şekerini etkileyebileceği için, özellikle diyabet ilacı veya insülin kullananlarda hekime danışılmadan başlanmamalıdır.

Diyabetik nöropatide alfa lipoik asit hakkında bilimsel kanıtlar ne söylüyor?

Bu alandaki çalışmaların çoğu belirtileri toplam semptom skoru (TSS) ile ölçer. 181 hastanın katıldığı, 5 hafta süren çok merkezli, randomize, çift kör ve plasebo kontrollü SYDNEY 2 çalışmasında günde 600, 1.200 ve 1.800 mg oral alfa lipoik asit, ayaklardaki batıcı ve yanıcı ağrı, karıncalanma ve uyuşmayı birlikte değerlendiren TSS’yi plaseboya göre anlamlı biçimde azaltmıştır: azalma alfa lipoik asit gruplarında %48–52, plasebo grubunda %32 olmuştur. Nörolojik muayene skoru (NIS) yalnız sayısal olarak azalmıştır. Doz arttıkça bulantı, kusma ve baş dönmesi sıklaşmış; yazarlar günde bir kez 600 mg’ın en uygun yarar-risk dengesini sağladığı sonucuna varmıştır (Ziegler ve ark., 2006).

Beş randomize kontrollü çalışma ve bir meta-analizi değerlendiren sistematik bir derlemede, günde en az 600 mg oral veya damar yoluyla alfa lipoik asitle TSS’de yaklaşık %50 azalma bildirilmiştir. Ancak çoğu grupta kontrol grubuna göre fark, klinik olarak anlamlı kabul edilen %30 eşiğinin altında kalmış; incelenen meta-analizin metodolojik kalitesi de yetersiz bulunmuştur. Yazarlar, günde bir kez 600 mg’ın üç hafta süreyle damar yoluyla verilmesinin nöropatik ağrıda anlamlı ve klinik açıdan önemli azalmayla ilişkili olduğu, üç ila beş haftalık oral kullanımda görülen düzelmenin klinik öneminin ise belirsiz olduğu sonucuna varmıştır (Mijnhout ve ark., 2010).

Ağrılı durumlarda alfa lipoik asidi inceleyen 16 randomize çalışmalık sistematik derlemede (çalışmaların çoğunda yanlılık riski düşük) meta-analiz dokuz diyabetik polinöropati çalışmasıyla yapılmıştır. Bu analizde alfa lipoik asit plaseboya göre TSS’yi, alt grup analizinde batıcı ağrı, yanma, karıncalanma ve uyuşmayı azaltmış; damar yoluyla ve oral kullanımın her ikisinde TSS’de azalma görülmüştür (Cassanego ve ark., 2022).

Oral, damar yoluyla ve ardışık (önce damar yoluyla, sonra oral) uygulamaları karşılaştıran dokuz randomize çalışmalık bir ağ meta-analizinde günde 600–1.800 mg dozlar ve 3 ile 208 hafta arasında değişen tedavi süreleri incelenmiştir. Başlangıçta ardışık tedavi üstün görünmüş, ancak bu üstünlük yanlılık riski yüksek çalışmalardan kaynaklanmış ve duyarlılık analizinde doğrulanmamıştır. Yüksek yanlılık riskli çalışmalar dışlandığında damar yoluyla uygulamanın hem öznel belirtiler (TSS) hem de genel nörolojik muayene skoru (NIS) üzerinde, oral uygulamanın ise alt ekstremiteye ait nörolojik bozulma skorunda (NIS-LL) öne çıktığı bildirilmiş; yazarlar ardışık tedavi için yanlılıksız kanıtın az olduğunu ve daha büyük, çift kör çalışmalara ihtiyaç bulunduğunu belirtmiştir (Shen ve ark., 2026).

Bu bulgular yalnız diyabetik nöropatiye aittir ve başka amaçlara genellenemez.

Alfa lipoik asit nöropati tedavisinin yerine geçer mi?

Hayır. Diyabetik periferik nöropatinin tanı ve tedavisi nöroloji ya da endokrinoloji ve iç hastalıkları hekimlerinin izleminde yürütülür. Güncel bir derlemeye göre bu durum diyabetli kişilerin yarısına kadarında görülebilir ve ayak yarası ile enfeksiyon riskini artırır; kan şekeri kontrolü, B12 vitamini eksikliği, yüksek tansiyon ve obezite gibi risk faktörlerinin ele alınması önerilir. Aynı derlemede ağrılı nöropati için birinci basamakta reçeteli ilaç tedavileri sıralanmakta, alfa lipoik asit ise etkisinin daha fazla araştırılması gereken yöntemler arasında sayılmaktadır (Bragg ve ark., 2024).

IV alfa lipoik asit bu tedavinin yerine geçmez; süren bir tedavi alfa lipoik asit nedeniyle bırakılmamalı ya da ertelenmemelidir. Ağrı yönetimindeki seçenekler ağrı tedavisi sayfasında anlatılır.

Alfa lipoik asit kimler kullanamaz?

Alfa lipoik asit uygulaması herkes için uygun değildir. Aşağıdaki durumlarda uygulama yapılmaz ya da ancak ayrıntılı hekim değerlendirmesinden sonra düşünülür:

• Bilinen aşırı duyarlılık: Alfa lipoik aside veya serum içeriğindeki herhangi bir maddeye karşı alerjik reaksiyon öyküsü olan kişilere uygulanmaz.
• Gebelik ve emzirme: Bu dönemlere ait yeterli güvenlik verisi olmadığından uygulama önerilmez.
• İnsülin veya diyabet ilacı kullananlar: Kan şekeri düşüklüğü riski nedeniyle uygulama ancak yakın takip koşullarında ve hekim kararıyla planlanır.
• Tiroid hastalığı, ağır karaciğer veya böbrek hastalığı: Uygulamadan önce ilgili uzmanlık dalının görüşü ve hekim değerlendirmesi gerekir.
• Çocuklar: Çocuklarda kullanım verisi sınırlıdır; rutin uygulama önerilmez.

Alfa lipoik asidin güvenlik ve toksikoloji profili bir derlemede ele alınmıştır (Theodosis-Nobelos ve ark., 2021). Listede yer almayan hastalıklar, düzenli kullanılan ilaçlar ve takviyeler de muayenede belirtilmelidir.

Alfa lipoik asidin yan etkileri ve zararları nelerdir?

Alfa lipoik asitle bazı yan etkiler bildirilmiştir; oral kullanımda bulantı, kusma ve baş dönmesi doza bağlı olarak artmıştır (Ziegler ve ark., 2006). Olası yan etkiler şunlardır:

• Bulantı ve mide rahatsızlığı,
• Kusma ve baş dönmesi,
• Baş ağrısı,
• Ciltte döküntü ve kaşıntı.

Damar yoluyla uygulamada ayrıca damar yolunun açıldığı yerde tahriş görülebilir; nadiren alerjik reaksiyon gelişebilir. Bu nedenle uygulama sırasında ve sonrasında gözlem yapılır.

Önemli risklerden biri kan şekeri düşüklüğüdür (hipoglisemi). Bu risk özellikle diyabet ilacı veya insülin kullanan kişilerde belirgindir; alfa lipoik asit bu ilaçların kan şekerini düşürücü etkisini artırabilir.

Diyabeti olmayan kişilerde de kan şekeri düşüklüğüne yol açabilen nadir bir durum, insülin otoimmün sendromudur; bu sendromda bağışıklık sistemi insüline karşı antikor üretir. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) 49 olgu bildirimini inceleyen bilimsel görüşüne göre gıdalara ve takviyelere eklenen alfa lipoik asidin, genetik test yapılmadan önceden belirlenemeyen belirli genetik yatkınlığı olan kişilerde bu sendromun riskini artırması olasıdır. Avrupa’da sendromun görülme sıklığı düşüktür ve bildirilen olguların tamamında sendrom, alfa lipoik asit bırakıldıktan birkaç hafta ile birkaç ay içinde düzelmiştir. Besinlerde doğal olarak bulunan alfa lipoik asidi bu sendromla ilişkilendiren bir yayın saptanmamış; sendromun görülmeyeceği bir doz ise mevcut verilerle belirlenememiştir (Turck ve ark., 2021).

Diyabetik nöropatide uygulama yollarını karşılaştıran ağ meta-analizinde etkinliğin yanı sıra güvenlik de değerlendirilmiştir; ancak analize alınan çalışmalar doz ve süre bakımından birbirinden farklıdır (Shen ve ark., 2026). Başka bir meta-analizin yazarları da tedavi süresi ve dozun standartlaştırılması gerektiğini vurgular (Cassanego ve ark., 2022). Bu nedenle uygulama kararı ve takip hekim gözetiminde yürütülür.

Alfa lipoik asit serumu sonrası hangi belirtilerde hekime başvurulmalı?

Alfa lipoik asit uygulaması sırasında veya sonrasında aşağıdaki belirtiler ortaya çıkarsa gecikmeden hekime ya da en yakın acil servise başvurulmalıdır:

• Alerjik reaksiyon belirtileri: Nefes darlığı, yüzde veya dudaklarda şişme, yaygın döküntü, kaşıntı, bayılma hissi.
• Kan şekeri düşüklüğü belirtileri: Soğuk terleme, titreme, çarpıntı, açlık hissi, baş dönmesi, sersemlik veya bilinç bulanıklığı; özellikle diyabet ilacı veya insülin kullananlarda göz ardı edilmemelidir.
• Uygulama yerinde sorunlar: İğne yerinde kızarıklık, şişlik, ağrı, ısı artışı veya damar boyunca hassasiyet.
• Beklenmeyen diğer yakınmalar: Şiddetli baş ağrısı, göğüs ağrısı ya da uygulamadan sonra ortaya çıkan ve olağan dışı bulunan her yakınma.

Nefes darlığı veya yüzde, dudakta hızla gelişen şişlikte 112 aranmalıdır. Bu belirtilerin bir kısmı hafif seyredebilir; hangisinin ciddi olduğuna kişinin kendisinin karar vermemesi önerilir.

Nişantaşı’nda alfa lipoik asit serumu için muayene nasıl planlanır?

Alfa lipoik asit serumu uygulaması hekim muayenesiyle planlanır. Muayene genel olarak şu adımları kapsar:

• Öykü: Mevcut yakınmalar, tanı almış hastalıklar (özellikle diyabet, nöropati, tiroid, karaciğer ve böbrek hastalıkları), düzenli kullanılan ilaçlar ve takviyeler, alerji öyküsü, gebelik olasılığı ve daha önceki uygulamalar sorulur.
• Uygunluk ve tetkik: Kan şekeri düşüklüğü riski ve kimlerde uygulanmadığı göz önünde bulundurularak uygunluk değerlendirilir; gerektiğinde kan şekeri ölçümü ve diğer laboratuvar incelemeleri istenir.
• Bilgilendirme ve onam: Kanıtın ağırlıklı olarak diyabetik nöropati alanında olduğu, uygulamanın nöropati tanı ve tedavisinin yerine geçmediği, olası yan etkiler ve sınırlar açıklanır; uygulamaya karar verilirse yazılı onam alınır.

Uygulamaya uygun bulunmayan kişilerde uygulama yapılmaz. Nöropati belirtileri olup henüz değerlendirilmemiş kişiler ilgili uzmanlık dalına yönlendirilir.

Muayene şu adresteki muayenehanede yapılır: Lotus Nişantaşı A Blok, Kat 6, Daire 124 · Halaskargazi Mah., Halaskargazi Cd. No: 38-66 · 34371 Şişli / İstanbul. Tel: 0533 599 44 10. Bina, Osmanbey (M2) metro istasyonuna kuş uçuşu yaklaşık 100 metre uzaklıktadır; harita ve yol tarifi için ulaşım ve iletişim bilgileri sayfasına bakılabilir.

İlgili sayfalar

• Glutatyon serumu hakkında bilgi
• Myers kokteyli hakkında bilgi
• Yüksek doz C vitamini serumu

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerine geçmez. Sayfa editörü ve iletişim: Uzm. Dr. A. Ozan Gökuç · 0533 599 44 10

Sık Sorulan Sorular

Alfa lipoik asit nedir, ne için kullanılır?

Alfa lipoik asit, vücutta doğal olarak üretilen ve bazı besinlerde de bulunan, hem suda hem yağda çözünebilen antioksidan bir bileşiktir. Klinik olarak en çok araştırıldığı alan, diyabete bağlı sinir hasarı olan diyabetik periferik nöropatidir. Nöropati dışındaki ağrı durumlarında az sayıda çalışma bulunmakla birlikte kanıt sınırlıdır; kilo verme, detoks veya gençleşme amaçları için bu sayfanın dayandığı kaynaklarda klinik kanıt yoktur.

Alfa lipoik asit serumu ne işe yarar?

Alfa lipoik asit serumu, maddenin mide-bağırsak sisteminden geçmeden damar yoluyla kana verilmesidir. Diyabetik nöropati çalışmalarını değerlendiren bir derlemede, günde bir kez 600 mg’ın üç hafta damar yoluyla verilmesi nöropatik ağrıda klinik açıdan anlamlı azalmayla ilişkili bulunmuştur (Mijnhout ve ark., 2010). Bu sonuç nöropati dışındaki amaçlara genellenemez; serum nöropati tedavisinin yerine geçmez ve uygunluğu muayenede değerlendirilir.

Alfa lipoik asidin cilde, saça veya beyne faydası var mı?

Bu sayfanın dayandığı klinik çalışmalar diyabetik nöropati ve ağrı alanındadır. Cilt görünümü, saç dökülmesi veya beyin işlevleri için alfa lipoik asit serumunun kullanımını destekleyen yeterli klinik kanıt bulunmamaktadır; bu nedenle IV uygulama bu amaçlarla önerilmez. Saç dökülmesi, unutkanlık veya başka nörolojik yakınmaların nedeni ilgili uzmanlık dalındaki bir hekim tarafından araştırılmalıdır.

Alfa lipoik asidin yan etkileri nelerdir?

Klinik çalışmalarda bildirilen yan etkiler arasında bulantı, kusma ve baş dönmesi yer alır; bunlar ağız yoluyla alınan doz arttıkça sıklaşmıştır (Ziegler ve ark., 2006). Mide rahatsızlığı, baş ağrısı ve ciltte döküntü de görülebilir. Damar yoluyla uygulamada nadiren alerjik reaksiyon gelişebilir. Önemli risklerden biri, özellikle diyabet ilacı kullananlarda kan şekeri düşüklüğüdür; bu belirtiler görülürse hekime başvurulmalıdır.

Alfa lipoik asit kan şekerini düşürür mü?

Alfa lipoik asit, diyabet ilacı veya insülin kullananlarda kan şekerinin düşmesine katkıda bulunabilir; bu kişilerde uygulama yakın takip gerektirir ve ilaç dozları kendiliğinden değiştirilmemelidir. Ayrıca takviye kullanımının, önceden belirlenemeyen genetik yatkınlığı olan kişilerde kan şekeri düşüklüğüyle seyreden insülin otoimmün sendromu riskini artırması olasıdır (Turck ve ark., 2021). Alfa lipoik asit diyabet tedavisinin yerine geçmez.

Alfa lipoik asit kilo verdirir mi, detoks etkisi var mı?

Kilo verme, detoks veya gençleşme amacıyla kullanımını destekleyen yeterli klinik kanıt bulunmamaktadır; bu nedenle alfa lipoik asit serumu bu amaçlarla önerilmez. Alfa lipoik asidin klinik çalışmaları ağırlıklı olarak diyabetik nöropati alanındadır ve bu alandaki sonuçlar başka amaçlara aktarılamaz. Kilo ve genel sağlıkla ilgili hedeflerde beslenme, hareket ve altta yatan nedenlerin hekimle değerlendirilmesi önerilir.

Alfa lipoik asit kaç seansta etki eder?

Alfa lipoik asit serumu için herkese uyan bir seans sayısı yoktur; belirgin değişim her kişide görülmeyebilir. Bir derlemede günde bir kez 600 mg’ın üç hafta damar yoluyla verildiği protokol değerlendirilmiş (Mijnhout ve ark., 2010), yolları karşılaştıran çalışmalarda süre 3–208 hafta arasında değişmiştir (Shen ve ark., 2026). Bu protokoller rutin serum uygulamalarıyla doğrudan karşılaştırılamaz; plan muayenede belirlenir.

Alfa lipoik asit 600 mg ne demektir?

600 mg, klinik çalışmalarda kullanılan günlük dozlardan biridir. SYDNEY 2 çalışmasında günde 600, 1.200 ve 1.800 mg oral dozlar belirtileri benzer düzeyde azaltmış, doz arttıkça bulantı, kusma ve baş dönmesi sıklaşmış; 600 mg en uygun yarar-risk dengesini sağlamıştır (Ziegler ve ark., 2006). Sayfada kişisel doz önerisi yer almaz; doz ve uygulama yolunu hekim belirler.

Alfa lipoik asit besinlerde bulunur mu?

Evet. Alfa lipoik asit kırmızı et, sakatat ve ıspanak, brokoli gibi bazı sebzelerde doğal olarak bulunur; vücut tarafından da üretilir. Klinik çalışmalarda ise besinlerle değil, takviye veya damar yoluyla belirli dozlarda (ör. günde 600 mg) kullanılmıştır. Besinlerle alınan miktar bu dozlarla karşılaştırılamaz; takviye ya da IV uygulamanın uygun olup olmadığına hekim değerlendirmesiyle karar verilir.

Alfa lipoik asit serumu nasıl uygulanır, ne kadar sürer?

Alfa lipoik asit serumu, muayene ve yazılı onamın ardından koldaki bir toplardamara yerleştirilen ince bir kanülle, serum içinde yavaş infüzyon şeklinde verilir. Uygulama boyunca ve sonrasında kişi gözlenir; diyabet ilacı veya insülin kullananlarda gerekirse kan şekeri ölçülür. İnfüzyon süresi, doz, seans sayısı ve aralığı kişiye göre muayenede belirlenir; herkes için geçerli sabit bir süre yoktur.

Kaynaklar

1. Mijnhout GS, Alkhalaf A, Kleefstra N, Bilo HJ. Alpha lipoic acid: a new treatment for neuropathic pain in patients with diabetes? Neth J Med. 2010;68(4):158-62. PMID: 20421656
2. Shen J, Zheng Y, Yu M, Wang X. Oral, intravenous, or sequential alpha-lipoic acid for diabetic peripheral neuropathy? A Bayesian network meta-analysis of randomized controlled trials. Front Neurol. 2026;17:1904967. doi:10.3389/fneur.2026.1904967. PMID: 42643396
3. Cassanego G, Rodrigues P, De Freitas Bauermann L, Trevisan G. Evaluation of the analgesic effect of ɑ-lipoic acid in treating pain disorders: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Pharmacol Res. 2022;177:106075. doi:10.1016/j.phrs.2022.106075. PMID: 35026405
4. Bragg S, Marrison ST, Haley S. Diabetic Peripheral Neuropathy: Prevention and Treatment. Am Fam Physician. 2024;109(3):226-32. PMID: 38574212
5. Ziegler D, Ametov A, Barinov A, Dyck PJ, Gurieva I, Low PA, ve ark. Oral treatment with alpha-lipoic acid improves symptomatic diabetic polyneuropathy: the SYDNEY 2 trial. Diabetes Care. 2006;29(11):2365-70. doi:10.2337/dc06-1216. PMID: 17065669
6. Theodosis-Nobelos P, Papagiouvannis G, Tziona P, Rekka EA. Lipoic acid. Kinetics and pluripotent biological properties and derivatives. Mol Biol Rep. 2021;48(9):6539-50. doi:10.1007/s11033-021-06643-z. PMID: 34420148
7. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA); Turck D, Castenmiller J, de Henauw S, Hirsch-Ernst KI, Kearney J, Knutsen HK, ve ark. Scientific opinion on the relationship between intake of alpha-lipoic acid (thioctic acid) and the risk of insulin autoimmune syndrome. EFSA J. 2021;19(6):e06577. doi:10.2903/j.efsa.2021.6577. PMID: 34122657